Einstürzende Neubauten
Einstürzende Neubauten

Einstürzende Neubauten

Στην υπηρεσία του θορύβου

Ένα από τα μακροβιότερα και πιο επιδραστικά Γερμανικά σύνολα όλων των εποχών επισκέπτεται την Αθήνα, φέρνοντας μαζί του ένα φορτίο 800 κιλών αυτοσχέδιων οργάνων και ένα ρεπερτόριο σκληρού βιομηχανικού ήχου που αποδομεί το γερμανικό ροκ για πάνω από 35 χρόνια.

Το όνομά τους στα γερμανικά σημαίνει «Τα νεόδμητα κτίρια καταρρέουν» ενώ η γενικότερη επίδραση του Βερολινέζικου αρχιτεκτονικού τοπίου της δεκαετίας του ’80 είναι ένα θέμα που διατρέχει σχεδόν όλο το έργο ενός από τα σημαντικότερα συγκροτήματα που έχει ποτέ γεννήσει η Γερμανία. Ξεκίνησαν τους «βιομηχανικούς» τους πειραματισμούς μέσα σε ερειπωμένα, υπό κατάληψη κτίρια, έφτιαξαν μόνοι τους τα όργανα που συνέθεσαν τον ηχητικό καμβά των πρώτων τους δίσκων, αντέδρασαν με κάθε τρόπο στη φανερή εμπορευματοποίηση του πανκ και δημιούργησαν μια μουσική ταυτότητα η οποία μέσα από το πέρασμα των χρόνων τους καθιστά πλέον ως ένα από τα πιο αυθεντικά avant-garde σύνολα του πλανήτη. Οι Einstürzende Neubauten επιστρέφουν για μια ακόμη φορά στην Αθήνα για μια εμφάνιση στην οποία θα πρωταγωνιστήσουν οι «μεγαλύτερες επιτυχίες» του συγκροτήματος έτσι όπως τις επέλεξε η ηγετική μορφή του σχήματος Blixa Bargeld για να συμπεριληφθούν και στην κυκλοφορία του άλμπουμ «Greatest Hits». Λίγο πριν την εμφάνισή τους στο Gazi Music Hall ο Alexander Hacke, αναπόσπαστο μέλος της σκληρής πεντάδας, μίλησε στην εφημερίδα Documento δίνοντας τη συνοπτική εικόνα μιας ιστορίας που ξεπερνάει τα 35 χρόνια.

Kοιτάζοντας πίσω στο σχηματισμό των Einstürzende Neubauten μπορεί κανείς να σκεφτεί ότι ήταν η πιο απροσδόκητη και ταυτόχρονα πιο επαναστατική συνέχεια που θα μπορούσε να ελπίζει το γερμανικό ροκ, γνωστό στους μουσικόφιλους και ως «krautrock». Συμφωνείτε με αυτό;

Ναι, θα πρέπει να συμφωνήσω γιατί από την αρχή όλοι μας αγαπούσαμε τους Neu!. Ήταν ένα συγκρότημα που είχε αρκετά όμοια δομή στην μουσική του με αυτή των πρώτων δικών μας ηχογραφήσεων. Ή θα μπορούσε και κάποιος να συμπληρώσει ότι και τα δύο συγκροτήματα κάποιες φορές δεν είχαν καθόλου δομή. Αν κάποιος ακούσει το “Lila Engel” των Neu! θα καταλάβει τον τρόπο με τον οποίο κυριαρχεί η μονοτονία στο κομμάτι. Δεν αλλάζουν ακόρντα, είναι ένας μόνο τόνος, και είναι ένα από τα γερμανικά τραγούδια που όλοι μας έχουμε αγαπήσει. Οπότε ναι η αλήθεια είναι ότι αισθανόμαστε περισσότερο κοντά σε αυτό το γερμανικό ροκ είδος παρά σε οποιαδήποτε άλλη φόρμα του ροκ εν ρολ.

Ωστόσο η πρόθεσή σας να παίξετε μουσική σε ένα Βερολίνο που ξεκινάει να ζει τη δεκαετία του ’80 πηγάζει από το πανκ. Ειδικά εσείς ενσωματωθήκατε στην μπάντα με ένα ισχυρό πανκ παρελθόν.

Ναι, όταν έσκασε το πανκ ήμουν ένα μικρό παιδί. Όταν είδα πρώτη φορά τους Ramones το 1978 στο Βερολίνο ήμουν δώδεκα χρόνων. Και πήγα στη συναυλία μόνος μου γιατί ο πατέρας μου δεν ήθελε να έρθει μαζί μου. Βασικά, ήμουν τυχερός γιατί από μικρός αποφάσισα ότι θέλω να γίνω μουσικός, να παίζω με τον ήχο, να δημιουργώ μουσική. Παράτησα το σχολείο και έφυγα χωρίς εξετάσεις. Λέω λοιπόν ότι ήμουν τυχερός γιατί μέχρι σήμερα αυτό είναι που κάνω και ευτυχώς έχει λειτουργήσει στη ζωή μου. To πανκ με βοήθησε γιατί μου φανέρωσε ένα σωρό πράγματα όπως τις πραγματικές ρίζες της industrial μουσικής, τους Throbbiing Gristle, αλλά και γιατί μας έδειξε τον τρόπο να κάνουμε αυτό που θέλουμε χωρίς λεφτά.

Υπάρχει ένα πρωτόγονο, σχεδόν διονυσιακό είδος ευφορίας σε όλο αυτό το καταστροφικό και ανελέητο χτύπημα από σφυριά και κομπρεσέρ. Πάντα είχα την αίσθηση ότι η μουσική σας είναι το καλύτερο δείγμα μεταπολεμικής έθνικ μουσικής.

Πράγματι, δεν ξέρω αν είναι πολιτικά ορθό να το πω, αλλά όλοι μας πάντα αγαπούσαμε την πρωτόγονη μουσική. Μια μουσική που στο μεγαλύτερο μέρος της είναι φτιαγμένη μόνο από κρουστά. Η μουσική των Πυγμαίων ή μουσική των κρουστών από το Μπουρούντι για παραδείγμα. Aγαπήσαμε  αυτή την μουσική πριν γίνει διάσημη από ρεμίξ. Αλλά ναι, ήμασταν νέοι, ζούσαμε μια άγρια ζωή στο Βερολίνο και δρούσαμε υπό μια σχεδόν τελετουργική κατάχρηση ουσιών, στοιχεία που καθρεφτίζονται πεντακάθαρα ειδικά στις πρώτες μας ηχογραφήσεις.

Πόσο δύσκολο ήταν να αφοσιωθείτε σε ένα εννιακό άλμπουμ σαν το «Lament» αφιερωμένο εξ ολοκλήρου στον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο;

Ήταν ένα έργο που μας ανατέθηκε από την Βελγική πόλη του Ντίκσμουϊντ, η οποία στις πρώτες κιόλας μέρες του πολέμου, ήταν εντελώς κατεστραμένη. Μόνο ερείπια. Όταν επρόκειτο να συμπληρωθούν 100 χρόνια από την καταστροφή της πόλης, ζήτησαν από συνθέτες και μουσικούς να δουλέψουν πάνω στο θέμα της καταστροφής της πόλης. Ήταν ένα από τα πιο δύσκολα άλμπουμ που έχουμε γράψει, ειδικά για τον Blixa ο οποίος δεν είναι συνηθισμένος να γράφει κατά παραγγελία για οτιδήποτε. Οπότε το να γράψει στίχους και κείμενα για μια ανθρώπινη καταστροφή ήταν πραγματικά επώδυνο. Τελικά αυτό που κάναμε ήταν να διηγηθούμε μια πολύ άσχημη ιστορία με έναν πιο όμορφο τρόπο απ’ ότι είχαμε συνηθίσει στο παρελθόν.

Θα μπορούσατε με λίγες λέξεις να περιγράψετε τον περιβόητο κώδικα επικοινωνίας μεταξύ των μελών μιας μπάντας που βασίζει την μουσική της σε ένα μεγάλο βαθμό στον αυτοσχεδιασμό;

Νομίζω ότι πρέπει να είμαστε μια από τις τελευταίες εναπομείναντες ροκ μπάντες που βασίζονται στον αυτοσχεδιασμό. Είμαστε πέντε άνθρωποι σε ένα στούντιο, κοιτάζουμε ο ένας τον άλλο και παίζουμε μουσική ο ένας με τον άλλον. Μετά υπάρχει ο μηχανικός ήχου σε ένα άλλο δωμάτιο και μας ηχογραφεί. Μετά μπορεί να υπάρξει και κάποια άλλη επεξεργασία, αλλά βασικά οι Neubauten είναι πέντε άνθρωποι σε ένα δωμάτιο που παίζουν όλοι μαζί μουσική. Αν θέλουμε να το κάνουμε πιο περίπλοκο, δημιουργούμε αυτό που λέμε ηχητικά προβλήματα και ο καθένας προσπαθεί με τον τρόπο και τις ιδέες του να τα λύσει.

Λίγο πριν το τέλος… Τι πιστεύετε για τον κόσμο σήμερα; Πολλοί συγκρίνουν την εποχή μας με τη σκοτεινή και αβέβαιη δεκαετία του ’80. Τι γνώμη έχετε εσείς;

Η δεκαετία του ’80 είναι σαν το Sesame Street σε σύγκριση με αυτά που ζούμε τώρα. Είναι πραγματικά ανησυχητική η εποχή μας. Περισσότερο απ’ ότι μας δείχνει η σκληρή καθημερινότητα. Έχω ένα γιο 28 ετών και μια κόρη 18 ετών και δεν αισθάνομαι περήφανος για την κατάσταση στην οποία τους έχω φέρει. Η κατάσταση είναι πολύ άσχημη και δυστυχώς δεν μπορείς να κάνεις πολλά πράγματα για να την αλλάξεις. Προσωπικά έχω επιλέξει να είμαι φυτοφάγος, δεν πίνω αλκοόλ, δεν παίρνω ναρκωτικά, συλλογίζομαι, μελετώ, προσεύχομαι και όταν μπορώ, προσπαθώ με κάθε τρόπο να βοηθώ φιλανθρωπικά ιδρύματα. Προσπαθώ να κάνω το καλύτερο που μπορώ. Αλλά πέρα από αυτό, θεωρώ ότι όλοι μας πρέπει να κάνουμε ό,τι μπορούμε για να βάλουμε στην άκρη τον καπιταλισμό. Δεν ξέρω αν μπορούμε, αλλά τουλάχιστον πρέπει να προσπαθήσουμε.

▲︎

H συνέντευξη με τον Alexander Hacke για λογαριασμό των Einstürzende Neubauten δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2017 στην εφημερίδα Documento.

MORE

Aθήνα

Φωτογραφίες από την Αθήνα του 2019

Double exposure

Άσφαλτος, κτήρια, υφές, τοπία, δένδρα και πρόσωπα σε τυχαίες διαφάνειες.

ΔΙΣΚΟΓΡΑΦΙΑ

Η συνολική δισκογραφία του Γιάννη Παπαϊωάννου (Rehearsed Dreams, Spider's Web, Raw, ΙΟΝ, Mechanimal)

Sauna

To Sauna EP του ΙΟΝ ηχογραφήθηκε μια πολύ ζεστή μέρα στην Αθήνα το καλοκαίρι του 1997.